Bir önceki yazımda İBB Park ve Bahçeler Müdürlüğünün üzerinde çalışmakta olduğu Dünyada konusunda tek uygulama olan Park Bilgi sisteminden bahsetmiştim. Sistemin çalışması ve özellikleri konusunda gelen sorular nedeniyle sistemin ne özellikler taşıdığı ve Park Bilgi Sistemi ile neler yapılabileceği konusunda biraz daha bilgi yazmayı uygun gördüm.

Park bilgi sistemi kurgusunu özet olarak basitçe açıklayalım. Daha önceden park ve yeşil alanlar üzerinde bulunan tüm canlı ve cansız objelerin, yersel harita alımı kurallarına uyularak koordinatları ve tüm bilinmesi gerekli özellikleri ile birlikte veri alımı yapılmıştır. Örnek olarak bir ağacın adı, cinsi, türü, bakım durumu, boyu ve çapı, dikim yılı, ait olduğu alan ve sorumlu elemanlar vs. gibi Müdürlük açısından gerekli bilgiler toplanmış ve koordinat noktası ile ilişkilendirilerek sisteme kaydedilmiştir.

Tüm bu bilgileri sunabilecek, sınıflandırılmış halde tutarak Müdürlük çalışanlarının ihtiyaçlarını karşılayıp çeşitli sorgu ve analiz yapacak, geçmiş faaliyet durumunu rapor edebilecek, geleceğe dönük çalışma planları hazırlığında yardımcı olacak bir yazılım hazırlanmıştır.

Böylece oluşturulan bilgi sisteminde sıkça yapılacak sorgu ve analizlere butonlar tanımlanmış ve hizlıca aranan bilgilere ulaşım sağlanmıştır.

Sistem Kurulumu Merter hizmet Binasında bulunan merkezi bir bilgisayar (SDE) üzerine yapılmış olup diğer kurumların ve CBS müdürlüğünün verilerine de ulaşmak ve sorgu yapmak mümkün olmuştur.

Şişli'de bulunan Park ve Bahçeler Müdürlüğü ile AKOM arasında 100 Megabit hızında Lazer ağ bağlantı sistemi kurulmuş olup, AKOM ile Merter Hizmet binası arasında ise fiber optik hat bağlantısından faydalanılmıştır.

Müdürlük Merkezinde CBS ile ilgili bir birim oluşturularak harita güncellemesi yapılacak ve yeşil alanlarda yapılan değişiklikler bu birim elemanlarınca günlük olarak takip edilip sisteme işlenecektir. Yapılan değişiklikler sistemde aktif edildikten sonra hem yerel ağ üzerinden hem de internet üzerinden kullanıcılara ve ilgililere anlık ve son halleriyle sunulacaktır.

Park Bahçeler Bilgi Sistemi kapsamında geliştirilen Arc GIS Engine tabanlı Uygulama Yazılımı Özellikleri:

İBB Park ve Bahçeler Müdürlüğü'nün Merkezinde ve şefliklerinde kullanılmak üzere genelde veri güncellemeye yönelik, aynı zamanda müdürlük ve şeflik yöneticileri tarafından da belirli harita ve envanter sorgulamalarının yapılacağı, internet tabanlı bir yazılımdır.

Yazılımda aynı zamanda abone takip modülü ve stok takip modülü bulunmaktadır.

Yazılım ile Kent Bilgi Sistemi veri havuzu (Oracle + ArcSDE) ortamından verilere erişilmektedir.

Web uygulama yazılımıyla analiz sırasında belirlenecek güvenlik prensipleri doğrultusunda, PBM'nin tüm grafik ve sözel verileri üzerinde, direkt güncelleme yapılabilmektedir.

Güncellemenin yapılacağı arayüzler, kullanımı kolay menülerden oluşmakta ve dili Türkçe'dir. Menüler ve iş adımları analizler sırasında Müdürlük Bilgi İşlem Birimi ile birlikte belirlenmiştir.

Yazılım katmanlar üzerinde öteleme, kaydırma gibi işlemleri rahatlıkla yapabilmektedir.

Yazılımda harita çıktıları alınmasına, çıktı üzerinde lejant ve ölçek eklenmesine imkan sağlanır.

Ayrıca sözel bilgilerin raporlanmasına ve çıktı alınabilmesine imkan tanımlanır.

Güncelleme ya da yeni veri girişi sırasında grafik nesnelerin öznitelik bilgileri girilirken mümkün olduğunca klavye kullanmadan listeden seçme yöntemi tercih edilmiştir. Bu durumda veri girişi daha hızlı olmakta ve yazım hataları önlenmiştir.

Yazılım web ortamında performanslı bir şekilde kullanılabilecek teknolojide hazırlanmıştır. Performansı iyi yönde etkilemesi amacı ile uygun olan tablo alanlarında sınıflama ve sınıf kodlarının kullanılması sağlanmıştır.

Yazılımda yöneticilere yönelik olarak genel sorgular oluşturulmaktadır. Söz konusu genel sorgu çeşitleri analizler sırasında birlikte belirlenmiştir.

Sorgu sonucu oluşan grafik görüntünün ve sözel sonucun yazıcıdan çıktısı alınabilmektedir.

Sorgulama türleri, yapılacak analizler sonucunda PBM ihtiyaçları doğrultusunda belirlenmektedir.

Sorgulamalar internet ortamında performanslı şekilde kullanılabilecek yeterlilikte hazırlanmıştır.

Programın kullandığı verilerin boyutları veritabanında optimum şekilde hazırlandı.

Web tabanlı programda kullanıcı sınırı bulunmadığından yetkili herkes her an çalışma imkanına sahiptir.

İnternet üzerinden Desktop uygulamalarındaki tüm fonksiyonlar gerçekleştirilebilir.

İBB Park Bahçeler Müdürlüğünde faal olarak çalışmaktadır. Uygulama sayfasına internet üzerinden de ulaşılabilir. Bunun için 0212 380 22 00 dahili 110 nolu telefonu arayabilirsiniz.

İnternet üzerinden müdürlükteki belirlenen kullanıcı ve şifreler bazında versiyonlama yapılarak kopya veri üzerinde veri güncellemesi yapıldıktan sonra müdürlükteki Arc Editör Desktop uygulaması ile İnternet üzerinden kullanıcı versiyonunda yapılan değişiklik ve güncellemeler mühendis tarafından kontrol edildikten sonra merter hizmet binasında bulunan merkezi veri tabanı sunucusuna aktarılır. Bu sayede verinin server da güncellenmesi sağlanmış olmaktadır.

Park Bahçeler Bilgi Sistemi kapsamında geliştirilen Arc GIS Engine tabanlı Uygulama Yazılımı kullanılarak;

PBM Müdürlük uygulama yazılımı veriler üzerinde detaylı raporlar hazırlanabilir.
PBM Müdürlük uygulama yazılımı grafiksel tabloların, yön belirteçlerin bir arada bulunduğu çıktılar hazırlayabilir.
PBM yazılımında tüm sorgulamalar, menüler üzerinden ve Türkçe ifadelerle yapılabilir.
Yazılım, "İŞ ADIMLARI" bölümünde PBM katmanları için tanımlanmış veri alanlarına kolaylıkla bilgi girişi yapabilir.
Güncelleme ya da yeni veri girişi sırasında grafik nesnelerin öznitelik bilgileri girilirken mümkün olduğunca klavye kullanmadan listeden seçme yöntemi tercih edilir. Bu durumda veri girişi daha hızlı olacak ve kullanıcı hataları önlenir.
Yazılım ile istenilen noktasal semboller oluşturur, istenilen renkte, tipte ve kalınlıkta çizgi ve poligon üretilebilir. Aynı tabakadaki her obje farklı özelliklerde olabilir.
Herhangi bir objenin renk kalınlık ve stil değişikliği ekrandan yapılabilmektedir. Bu işlem, dosyanın bir özelliğine bağlıdır.
Ekranda veri girişi esnasında, çizili bulunan başka vektörel objelerin sınırlarını otomatik olarak yakalayabilmektedir (Autotrace) ve çifte veri girişini ve bunlardan oluşabilecek hata ihtimallerini kaldırır.
PBM Müdürlük uygulama yazılımı, kurumlar veri sunucusu (ESRI ArcSDE 9.1) üzerinde topolojik veri üretimi yapabilir
PBM Müdürlük uygulama yazılımı ile veriler üzerinde detaylı analizler yapılır.
Yazılım, seçilen grafik objelerin topolojik kontrollerini yapıp, (self intersection, overlap, gap vb. gibi) hata raporlaması sunar. İstendiğinde, kullanıcının seçtiği tolerans parametreleri ile topolojik düzeltmeleri otomatik olarak gerçekleştirir.
Yazılım bir veya birden fazla doküman yada resim dosyasını tek nesneye ilişkilendirilir. (hyperlink). Bir nesneye basıldığında kullanıcının isteğine göre bağlanan döküman yada resim dosyaları görüntülenebilir.
Sistem, peyzaj alanının içerisinde oluşan aksaklıkların (tamir olması gereken yerler vb.) tespitini ve raporlamasını yapabilmektedir.
Yazılım, birden fazla nokta çizgi poligon gibi farklı tipteki nesneyi kendi aralarında veya farklı obje tiplerinden bir araya gelecek tek grup şeklinde gruplayabilmektedir.
Kullanıcı yapmış olduğu analizle sonrasında otomatik olarak istenen ölçekte çıktı alabilir. Çıktı hazırlama ortamına, harita, tablo, grafik (bar,pasta,çizgi vs.) ve lejant, ölçek, başlık, kuzey oku yerleştirilebilir, font ve renk değiştirilebilir.
Her peyzaj alanı için genel bir tanıtım kartı hazırlanabilmektedir ve Hazırlanan bu kart ve raporlamalarda; istenen sözel veriler ile birlikte istenen ölçekteki grafik verileri, seçilen kağıt ebadına dökme özelliği göstermektedir.
Yazılım çıktı alma esnasında yazıcı ve çiziciler için Windows sürücülerinden başka bir ara yazılım gerektirmemektedir.
Sistem TIF, SID, IMG, JPG2000 raster formatları desteklemektedir.
Masaüstü yazılım ile PBM sorumluluğu altındaki ilgili bölgenin park içi yeşil alan birimleri ve donatılarının güncel bilgileri takip edilerek, veriler üzerinden çeşitli mekansal analizler, sorgulamalar, güncellemeler, dönüşümler yapılabilmektedir.
Yazılım, kendi doğal formatı ve/veya Access'te Öznitelik (Attribute) verileri oluşturabildiği gibi, SQL Server, ORACLE vb. ilişkisel bir veri tabanında bir link sahası vardır, doğrudan saklayabilir, istenilen nesneye ait ilişkisel sorgular sorulabilir.
Yazılım detaylara ait öznitelik verilerini dinamik olarak etiket haline getirir, etiketleme işlemini aynı anda öznitelik veri tablosundaki birden fazla alan için yapabilir.
Yazılım, PBM'nin çalışmaları ve görüşleri doğrultusunda bir sembol kütüphanesine sahiptir.
İşaretlerin grafik katmanlardaki her bir özelliğe karşılık gelebilmesi için katman öznitelik tablosunda her bir grafik özelliğe ilişkin bir işaret kodu oluşturmaktadır, bu kod sembol kütüphanesindeki işaretlerle eşleşebilmektedir.
Yazılım açık olan katmanların gösterilmesini ölçeğe bağlı olarak her katman için ayrı ayrı tanımlayabilmektedir. Katmanlar sadece belirtilen ölçek aralığı aktif hale gelince ekranda gösterilmektedir.
Yazılım katmanlara ait etiket bilgilerini de ölçeğe bağlı olarak tanımlayabilmektedir. Etiketler sadece belirtilen ölçek aralığı aktif hale gelince ekranda gösterilmektedir.
Yazılım, kuşbakışı (overview) adı da verilen, çalışılan alanın genel görüntüde nerede olduğunu gösteren bir pencere açılabilmelisini sağlar.
Yazılım, oluşturulan katmanlar (file) hakkında detaylı özet bilgi (metadata) saklar ve daha sonra bunları sorgulama ve filtreleme için kullanmayı sağlar.
Nokta, Çizgi ve Alan nesnelerine istenilen anda koordinat, uzunluk ve alan hesaplanabilmelidir. İmlecin koordinatları istenilen birimde (derece, metre, DMS gibi) gösterilebilmektedir.
Yazılım ekran görüntüsünü istenilen çözünürlükte resim formatına (.jpeg, .tiff, .bmp vs.) dönüştürebilme yeteneğine sahiptir.
Kullanıcılar için hazırlanmış menülerin yanı sıra, veritabanında değişiklik yapılabilmesi için SQL (select, insert, update, delete vb. gibi) komutlarının kullanılabildiği bir kısım bulunmaktadır
Kullanıcının menüler aracılığı ile oluşturduğu SQL veya internal sorgu parametreleri tekrar kullanım için otomatik olarak saklanabilmekte gerekirse tekrar çağrılabilmektedir.
Raster formatındaki veriler rahatlıkla görüntülenebilir, dinamik olarak görüntüye koordinat tanımlanabilir, birden fazla raster görüntü vektör veriler ile aynı anda açılabilmektedir..
Program aynı anda aynı yere ait haritaları farklı ölçekteki farklı pencerelerde gösterebilmektedir ve bir pencerede yapılan işlem diğer pencerede anında izlenebilir.
Seçilen objelerin, öznitelik bilgilerinin alanları (field) üzerinde toplama ve ortalama gibi istatistiksel değerleri ekranda görüntülenebilmektedir.
Kullanıcı, üzerinde çalıştığı projeyi proje dosyası olarak saklayabilmektedir
Yazılım donanım kaynaklarını çok etkin kullanabilen, kurumlarda dış network ortamında yüksek performanslı çalışabilen bir yapıya sahiptir. istenilen ölçekte katmanları hızlı bir şekilde analiz edip görüntüleyebilmektedir.
Yazılım, Windows 2000 Professional, XP ve üzeri Windows işletim sistemlerinde sorunsuz bir şekilde çalışmaktadır.
OLE2 desteklidir. OLE2 desteği ile haritalar canlı olarak başka Office dokümanlarının içine aktarılabilir.
Plan yapım programı ile web arayüzlerinde oluşturulan veri giriş ekranlarındaki mxd proje dosyaları editlenebilir.
Yazılım, OpenGIS tarafından da tanımı yapılmış olan WMS (Web Mapping Services) Sistemi sayesinde, internet ve/veya Intranet ortamındaki bir web sunucusu üzerinde çalışan WMS uyumlu bir serverdan istediği altlığı ortamına açabilmektedir.

Selami SARAÇ

Zıraat Mühendisi

Bu yazı GARDENSEL.COM kategorisinde yayınlanmıştır.

Arşiv bilgisi
Bu içerik Gardensel/Bahcesel arşivinden aktarılmıştır.
İlk yayın tarihi: 10.05.2007
İlk yayınlayan: Gardensel Araştırma Ekibi
Arşiv kaynak adresi: https://gardensel.com/tr/park-ve-yesil-alan-bilgi-sistemi-nasil-calisir-neler-yapabilir-1356