Traktörlerin bakımı
Halil Karkin
Ziraat Mühendisi
         Traktörlerde yapılacak kışlık bakımlar esas olarak traktörün kış boyunca bir işte çalıştırılıp çalıştırılmamasına göre farklılık gösterir:
         Traktör Kışın Kullanılmayacaksa
         Eğer traktör uzun süre (1 aydan fazla veya son motor yağı değişiminden 100 saatten fazla zaman geçmişse) kullanılmayacaksa aşağıdaki işlemler önerilebilir:
         Yakıt pompası yıldız/rotatif veya distribütör tip olanlarda pompanın iç parçaları traktör stop edilmeden önce depodaki yakıta % 10 oranında koruyucu yağ eklenerek motor 10 dakika çalıştırılarak yağlanır. Bu şekilde mazot içerisindeki suyun yakıt pompası ve diğer temas ettiği yerlere zarar vermesi önlenmiş olur. Dinlendirme şişeli yakıt filtrelerinde birikmiş olan su ve pislikler boşaltma tapası açılarak boşaltılmalıdır. 
         Motor sıcakken motor yağı boşaltılır, karter oksitlenmeyi, korozyonu önleyen 10 w/30 veya 20 w/40 yağı ile doldurup, gaza basmadan kısmi gaz keserek birkaç dakika çalıştırılır. 
         Hava filtresi dış elemanı çıkartılıp traktörün kullanma bakım kitabında belirtildiği şekilde temizlenir.
         Periyodik bakımlarda soğutma sistemi önceden temizlenmişse, motor soğutma suyu boşaltılmaz. Antifriz ilave ederek antifrizli suyun gücü yöreye göre doğru olarak ayarlanır. Suyun antifriz ile karıştığından emin olmak için motor kısa bir süre çalıştırılır. 
         Traktör iyice temizlenip, kapalı, tozdan arındırılmış, kuru ve havalandırması olan bir hangarda muhafaza edilir. Temizlikte düşük basınçlı su ve az deterjan tercih edilmelidir. Basınçlı su kullanırken alternatör ve marş motoru gibi yerler naylonla kaplanmalı ve öyle temizlenmelidir.

         Yakıt deposu en üst düzeye kadar doldurulmalıdır.
         Bütün kumandaların kapalı olmasına dikkat edilmelidir.
         Tüm gresörlükler yağlanmalıdır
         Kızdırma bujisi ayrı anahtarlı ise bu çıkarılmalı veya nötr duruma alınmalıdır. 
         Hidrolik direksiyonlu, hidrolik kaldırıcılı traktörlerde piston kollarının tam geri çekilmiş olması sağlanmalı, açıkta kalan kısımlar da gres tabakası ile yağlanmalıdır. Klima düzenli traktörler için kullanma bakım kitabında belirtilenleri uygulayınız.
         Akü çıkarılır, kutup başları temizlenir, tutucuları paslanmaya karşı koruyucu ile kaplanır; güneş ışığından uzak, sıcaklığın 10 C°’nin altına düşmediği bir yerde depolanır. Ayda bir kez kontrol edilerek gerekiyorsa şarj edilir.
         Traktör hidrolik sistemi Pozisyon Kontrolde kullanılarak kaldırma bağlantısı yükseltilir ve kaldırma kolları kalkmış olarak tam açık konumda desteklenir.
         Traktörün tekerlekler üzerindeki ağırlığını almak için dingiller askıya alınıp lastiklerin havası indirilir. Bu yapılmak istenmezse lastik basınçları düzenli aralıklarla kontrol edilir. Arka lastiklere çekiyi artırmak için su doldurulmuş ise bu da boşaltılmalıdır.
         Egzoz borusu çıkışı kapatılır ve traktör bir örtü ile örtülür. 
         Eğer Traktör Kışın Kullanılacaksa;
         Çok soğuk havalarda fren balataları kampanaya yapışıp donabilir. Bu nedenle traktör el freni çekili halde bırakılmamalı, tekerleklere takoz konularak bırakılmalıdır.
         Motoru çalıştırırken mutlaka kavrama pedalına basılarak marş motorunun yükü azaltılmalıdır (bu şekil çalıştırma aslında emniyet açısından yaz/ kış önerilir.). 
         Kızdırma bujileri ile 1 dakika kadar ön ısıtma yapılmalı ve marşa 10-15 saniye kadar basılmalıdır. Motor çalışmazsa bir müddet beklenip aynı işlem tekrar edilmelidir.

        Yeni bir traktörde dikkat edilecek noktalar ve yapılması gereken bakımlar:
         Yeni alınan traktörde ilk 60 saatlik veya 4000 km.’lik çalıştırılması; motor açma (alıştırma-rodaj) devresidir. Alıştırma devresi bakımı çok önemlidir. Yeni traktörü alıştırma devresinde dikkatli kullanmak, bakım ve kullanma kitabındaki tavsiyelere aynen uymak gerekir.
         Çalıştırmayı müteakip, motorun ısınması sırasında hiç bir zaman motora tam gaz verilmemelidir. Bu devrede motor hiç bir zaman tam yükle yüklememelidir. Bu devreden sonra ise tam yüke kademeli şekilde ulaşılır.
         Alıştırma devresinde traktör yüksek ve alçak devirlerde çalıştırılmayıp, değişik devirlerde çalıştırılmalı, radyatör suyu, frenler sık sık kontrol edilmelidir.
         Alıştırma devresi sonunda (sırasıyla);
         Motor yağı değiştirilir. Yağ filtresi temizlenir ve elemanı değiştirilir (atom tipi yağ filtresi komple değiştirilir). Hava filtresi yağı değiştirilir. Hidrolik yağ filtresi ve havalandırma filtresi temizlenir. Şanzıman, diferansiyel ve direksiyon kutusu yağı kontrol edilir. Aküde su seviyesi kontrol edilir. Debriyaj ve fren pedal boşlukları kontrol edilir. Bütün cıvata ve somunlar kontrol edilir ve gevşek olanlar sıkılır. Yetkili servise götürülüp, silindir kapak saplama veya somunları ile supapları kontrol ettirilir.
         50 saatlik (haftalık) bakım:
         Günlük bakım aynen yapılır. Traktör tozlu ve çamurlu ise yıkanmalıdır. Bütün gresliklere gres basılmalıdır. Gres basarken önce kutup başı temizlenip gres basıldıktan sonra, gresörlük üzerinde kalan temiz gres silinmelidir. Dingil orta pimi, dingil başı pimi, aks yatakları, rot başları, debriyaj ve fren pedal burçları, hidrolik kaldırma kollarındaki gresleme unutulmamalıdır. Debriyaj baskı bilyası, direksiyon kovanı ve hidrolik düzenindeki gresörlüklere çok dikkatli bir veya iki gres darbesi basmalıdır.
         Gresörlük bulunmayan mafsallara yağdanlıkla yağ basılmalıdır. Hava filtresi yağı kontrol edilmeli, kirlenmiş ise temizlenmelidir. Vantilatör kayış gerginliği kontrol edilmeli, 1–1,5 cm boşluk olacak şekilde ayarlanmalıdır. Debriyaj ve fren pedalı boşluk kontrolleri yapılmalıdır. Akünün bakımı yapılmalı, asitli su seviyesi kontrol edilmelidir. Su seviyesi, plakaların 0,5–1 cm üzerinde olmalıdır. Eksikse sadece saf su ilave edilmelidir.
         15–200 saatlik (aylık):
         Önce 50 saatlik bakımdaki işlemler yapılmalıdır. Bunun haricinde;
         * Motor yağı değiştirilmelidir. Motor yağı ile birlikte yağ filtresi elemanı da değiştirilmelidir. Yağ filtresi elemanı atom tipi ise ikinci yağ değiştirmede yenilenmesi tavsiye edilir. Yağ filtresi elemanı pres edilmiş kağıt tipi ise temizlenmesi uygun olmayıp, yenisi ile değiştirilmesi gerekir.
         Motor yağının değiştirilmesi: Motor sıcak olmalıdır. Bunun için de yağ değiştirmede en uygun zaman iş günüdür. Motor sıcakken traktör düz bir yere çekilir, karter boşaltma tapası açılır. Kirlenmiş yağ kaba boşaltılır. Kirli yağı dökmemeli yakıt olarak istifade edilmelidir. Yağın kolaylıkla akması için yağ koyma kapağı açılmalıdır. Yağ tamamen aktıktan sonra tapa temizlenir ve contasına dikkat edilerek istenen kalite ve miktarda yağ konur ve seviye tekrar çubukla kontrol edilir. Yağ filtresi değiştirilmişse contasına ve iyi sıkılmasına dikkat edilir. Motor çalıştırılır. Kısa bir süre sonra stop edilerek tekrar yağ seviyesi ve gösterge kontrol edilir.
         * Hidrolik yağ seviyesi kontrol edilir. Şanzıman ve diferansiyel yağ seviyesi kontrol edilir. Ön tekerlek bilya boşlukları kontrol edilir. Mazot filtresi tortu tapaları açılır, tortu boşaltılır. Mazot el pompası süzgeci temizlenir.
         300–400 saatlik (3 aylık) bakım:
         Önce 150–200 saatlik bakım yapılır. Bunun dışında yetkili bir servise de supap ayarları kontrol ettirilir ve gerekiyorsa yapılır veya yaptırılır. Yakıt filtresi çift ise birinci filtrenin elemanı yenisi ile değiştirilir. Hidrolik, şanzıman, diferansiyel ve direksiyon kutusu yağları kontrol edilir. Cer dişlisi olan traktörlerde, cer dişlisi kutusunun yağı kontrol edilir ve eksikse ilave edilir. Ön teker bilyaları kontrol edilir ve teker kapaklarına gres konulur.
         600–800 saatlik (6 aylık) bakım:
         Önce 300–400 saatlik bakım yapılır. Bunun dışında; ?kinci yağ filtresi değiştirilir. Enjektörler kontrol edilir (yetkili servisinde).
         1000- 1200 saatlik (senelik) bakım:
         Bütün bakımların dışında; hidrolik yağı değiştirilir. Şanzıman ve diferansiyel yağı değiştirilir. Yakıt deposu sökülerek temizlenir. Cer dişlisi yağı değiştirilir. Soğutma donanımı suyu boşaltılır. Temiz ve kireçsiz su ile değiştirilir. Marş motoru ve şarj dinamosu kontrol ettirilir. Mazot pompası ayarı (yetkili servisinde) kontrol ettirilir. Ön tekerlek kapanıklığı (rot ayarı) kontrol ettirilir