Cevap: ÇEVRE SAĞLIĞI İÇİN ÖNEMLİ OLAN VEKTÖRLER ve HAŞERELERİN KONTROLÜ İÇİN KİMYASAL METODLAR

1.5. PESTİSİT UYGULAMA EKİPMANLARI

Tavsiye edilen kontrol metodu için uygun ekipmanın seçimi vektör kontrol planlamasının önemli bir parçasıdır.Residüel uygulamalar ,mollusit uygulamaları ve larvasit uygulamaları gibi çeşitli kontrol uygulamalarında, çoğunlukla elle çalıştırılan aletler kullanılır.Spreylerin tazyiğinin esası basittir ancak alan ialçlaması yapacak grubun tüm üyelerinin hortum başının, contanın takılmasını ve pompa yıkamasını bilmesi gerekir. Motorlu ekipmanların kullanılması ve çalışmanın sürdürülmesi ek yetenek gerektirir ve uygulamayı denetleyecek eğitimli personel olmaması durumunda problemler ortaya çıkacaktır.

1-Elle çalıştırılan basınçlı pulverizatör
Bu pulverizatörler, insektisiti haşerenin temas edeceği yüzeye veya veya heşerenin üreme alanına uygulamak için dizayn edilmiştir.Pestisit ve su karışımı ya pulverizatör tankına eklenir veya tankın içinde karıştırılır.Daha sonra el pompası kullanılarak, hava tank içerisinde sıkıştırılarak basınç sağlanır.Sprey kolu üzerindeki pulverizatör üzerindeki manivela spreyin meme aracılığıyla salınımını kontrrol eder .Pulverizatöre su doldurulurken suyun filtre edilmesi,düzenli bakım ve zarar görmüş meme uçlarının değiştirilmesi pulverizatörün etkin bir şekilde kullanılması için önemlidir ,aksi taktirde sudaki partiküllerden kaynaklanan aşınma aşırı sıvı salınımına neden olarak pulverizatörün verimli kullanımını olumsuz olarak etkileyecektir.Bu pulverizatörlerin başlıca dezavantajı tank boşaldıkça basınç azalmaya başlar ve buna parelel olarak meme çıkışında bir kontrol sübobu yoksa ilaç su karışımının salınım oranıda düşer.İnsektisit maliyeti ve hedef haşereyi kontrol etmek için gerekli hedef doz göz önünde bulundurulmalıdır.Tankın içindeki basıncı gözlemek ve meme uçlarının bakımını yapmak ,doğru uygulama oranını sağlamak için önemlidir.Bu pulverizatörlerde uygulama alanında karşılaşılan önemli problemler çalışma günün sonunda uygun temizliğin yapılmayışıyla ilgilidir.Eğitimli personel tarafından düzenli denetimin yapılması önemlidir.

2-Sisleyiciler(Motorlu)
Bu ekipman ya portatiftir veya araca monte edilmiştir.Portatif sırt sisleyicileri düşük hacimdeki insektisiti uygun buhar zerreciğine dönüştüren yüksek hızda hava akımı oluşturan iki zamanlı bir motorla çalıştırılır.Çıkan hacim restriktör tarafından kontrol edilir ama yüksek çıkış oranında büyük damlalar üretilir. Büyük damlalar yüzeyler üzerinde kalır küçük damlalar aeresol gibi haraket ederek ya uçan haşerelerle veya dinlenme halindeki haşerelerle temas eder.İnsektisit formülasyonuna su eklenmesine rağmen sisleyiciler için bütün uygulama hacimleri oldukça küçüktür.Sırt sisleyicileri oldukça kısa zamanda geniş alanları ilaçlayabilirler ve araçlı sisleyicilerin giremeyeceği dar sokaklara kolay geçişi sağlar .Bu makinaların ana dezavantajları: kullanıldıktan sonra yakıt yağ karışımı buji üzerinde bir tabaka oluşturmasıdır. Bu moturun sonraki kullanımında makinanın çalışmasını önler.Bunu önlemek için çalışma gününün sonunda makineyi durdurmak yerine yakıt kapatılarak önlenebilir.Böylece karbiretördeki bütün yakıt yanar ve gece boyunca karışım buji ile temas etmez.Hava,yakıt filitreleri ve memeler düzenli olarak temizlenmeli ve insektisit karışımında kullanılan su temiz ve filtre edilmiş olmalıdır çünkü bitki yaprakları ve kir memeyi kolaylıkla tıkayabilir.Sırt sisleyicilerinin dezavantajlarından biride: motordan kaynaklanan yanma riski, gürültü ve titreşimdir.

3-Aeresol jeneratörleri(motorlu)

Bunlar insektisitlerin teknik formlarında veya daha sık bir şekilde petrol türevinden veya suda seyreltilmiş şekilde uygulanmasını sağlayan soğuk ULV pulverizatörleridir.Bu makinalar sırtta taşınabilir ama daha büyük versiyonları araca monte edilmiştir.İlaçlananan birim başına kullanılan ilaç hacmi sıcak sisleyicilere göre daha küçük olduğu için daha geniş alanları çabuk bir şekilde ilaçlayabilirler.Portatif ULV jeneratörleri girilmesi zor yollarda ve kapalı alan ilaçlamalarında daha etkilidir.Ayrıca monte edilebilen büyük ULV makinaları yol ağının gelişmiş olduğu kentsel alanlarda geniş alanları ilaçlayabilirler.ULV jeneratörlerinde en önemli etken kalibrasyon ve doğru damla büyüklüğüdür.Karasinekler ve sivrisinekler için damla çapı 15-25 mikron aralığında olmalıdır.Bir aeresol yer uygulaması metodu seçerken düşünülmesi gereken faktörler şunlardır:Hedef böceğin davranış şekli ve gün içindeki aktif olduğu saatler ,denetim için eğitimli personelin varlığı,maliyet ve güvenliktir.Sadece üretici tarafından ULV uygulaması için tavsiye edilen insektisitler ULV ekipmanı ile kullanılmalıdır.

4-Sıcak sisleyiciler

Portatif veya araca monte edilen bu makinalar extra maliyetlerine rağmen çoğu vektör kontrol programında kullanılmaktadır.Yoğun sis tabakası yürütülen kontrol programını görmek isteyenler ve kullanıcılar tarafından daha fazla istenmektedir.Buna rağmen damla büyüklüğü ULV makinalarına göre daha az kontrol edilebilir ve 200 mikrona kadar varan farklı büyüklükte damla büyüklükleri elde edilir.Bu nedenle bazı insektisitler yükselen hava akımları ile atmosferin üst katmanlarına taşınarak veya erken yere düşerek ziyan olur.Termal sisleyiciler kullanılırken,formülaayon maliyetini azaltmak için artan insektisit konsantrasyonuna ve azalan akış oranına dikkat edilmelidir.Termal sisleyiciler kullanılırken potansiyel bir yangın tehlikesi vardır,özellikle pulse jet sisleyiciler kapalı alanlarda kullanılırken .

5-Alan spray ekipmanları

Geniş alanların ilaçlanması gerektiği ve acil vektör kontrol programlarının yapılması gerektiği durumlarda kimyasalları uygulamak için sık sık hava araçlarından yararlanılır.Hava araçları özellikle geniş alanlarda hızlı uygulama için veya ıslak toprak ,su,askeri gölge,yoğun orman vejetasyonu veya yer ekipmallarının kullanımının zor olduğu yoğun kensel alanlar için uygundur.Havadan uygulamalar hem uçkun ilaçlarını hemde larvasitleri uygulamak için kullanılabilir.Hava aracından partiküller salındıktan sonra partikülün rotasını etkileyen pekçok etken olduğu için ,bu araçlarla yapılan ilaçlamalarda kimyasalların doğru rotada salınmaları yer araçlarına göre daha zordur.Nitelikleri iyi pulverizatörler kontrollü damla büyükleri üretir ama evaporasyonu telafi etmek için bu damla büyüklükleri yer aletlerine göre daha büyük olmak zorundadır.İdeal olarak ,damla yer seviyesine ulaştığında 15-25 mikron aralığında olmalıdır.Bu yüzden hava uygulamasının kullanımı kararı dikkatlice düşünülmelidir özellikle de kalabalık alanlar ilaçlanırken.Eğer ilaçlanacak alandaki binalar alçaktan uçmayı engelliyorsa hava aracıyla uygulama uygulamadan vazgeçilmelidir çünkü araştırmalar 75 metreden yüksekten yapılan ilaçlamaların etkisiz olduğunu göstermektedir.Acil hareket etmenin gerektiği durumlarda dahi,güvenlik ,zamanlama ,maliyet,meterelojik şartlar,vektör habitatı,biyolojik etkinlik,operasyon alanları ve eğitimli personel ilk olarak düşünülmelidir.

6-Tozlayıcılar

Tozlayıcılar çoğunlukla insan biti kontrolü için veya veba ve tifo epidemilerini önlemek için kemirgen piresine karşı toz ilaçları uygulamak için kullanılmaktadır.Elle çalıştırılan tulumba tipi tozlayıcılar insan üzerindeki artrophodaları kontrol etmek için dizayn edilmiştir ve az sayıda insanda uygulama yapmak için uygundur.Bu tozlayıcılar aynı zamanda pire kontrolü için tozları kemirgen yuvalarına uygulamak için kullanılır.Yoğun insan populasyonları için motorlu ekipmanlar çok güvenilir değildir çünkü tozun niteliği ve akış yönünü düzenlemek zordur ve tıkanmalar oluabilir.Millbank Tozlayıcı mülteci kamplarında bit kontrolünde etkilidir ve kısa bir zamanda üretilebilirler.(Bakınız bölüm 7).Toz ilaçlar küçük müktarlarda aktif madde içermelerine rağmen uygulama alanında ana tehlike 10 mikrondan daha küçük çaptaki partiküllerin solunma riskidir.