Çevre İmar ve İnşaat Terimleri Sözlüğü

Sıyırma

Sızdırma

Yağmur suyunun etkisiyle kirletici sızıntının bir toprak ya da atık materyal katmanından ayrılması süreci.

Sızdırma Alanı

Atık sıvının foseptikten civardaki toprağa geçmesine ve sızarak filtre edilmesine olanak sağlayan, kapalı hendekler içindeki ...

Sızıntı

yüzey suyunun topraktan geçerek aşağılara yönelmesi hareketi.

Siklon Kollektörü

Merkezkaç kuvvetiyle ve mekanik olarak çalışan, büyük parçacıkları ortamdan uzaklaştırarak hava kirliliğini denetlemeye yarayan aygıt.

Silt

İnorganik karakterli çökelti.

Sinerjistik Etki

Kimyasal maddelerin ve süreçlerin öngörülemeyen kombinasyonlar oluşturarak beraber tepkimeye girme ve bunun sonucunda da tek ...

Sis

Sislendirme

Sıvı durumdaki bir kimyasal maddeyi hızla ısıtarak dumana benzeyen çok küçük zerreler oluşturmasını sağlama yoluyla ...

Siyah Duman

kömürün yanmasından ya da herhangi bir başka fosil yakıtın yanmasından oluşan duman.

Siyah Gelgit

Petrol döküntüleriyle kirlenmiş deniz.

Siyah Kar

atmosferin parçacıklarla yoğun biçimde yüklenmiş bir bölümünden inen kar.

Siyah Yağ

Siyah hidrokarbon; renksiz yağların tersine, daha koyu renkli yağlar.

Siyah Yağmur

Petrol döküntüsü, petrol kuyusu veya orman yangını gibi nedenlerle atmosfere dağılan kurumun yağışla yeryüzüne inmesi.

Siyanür

Hidrosiyanik asitin son derece zararlı tuzları. Siyanür içeren endüstriyel atık su, su kirliliğine önemli katkıda ...

Sng

yardımcı doğal gaz.

Soğurucular

Kirli bir gaz emisyonunda gaz karşımı içindeki bileşenleri sıvı ortama aktarmakta kullanılan hava kirliliği denetleme ...

Soğutma Havuzu

Nükleer reaktörden yayılan yakıt elemanlarının depolandığı ve kısa ömürlü fizyon ürünlerinin parçalanmasına olanak veren büyük ...

Soğutma Kulesi

Termik santrallerde veya endüstride kullanılan soğutma suyunun işlem sonrası ısısını almak için kullanılan yapı. Burada ...

Sonik Patlama

Süpersonik patlama diye de adlandırılır. Ses hızını aşan bir hızda giden uçağın oluşturduğu patlamalı gürültü.

Stabilizasyon

Atıklardaki aktif organik maddenin nötr materyale dönüşmesi.

Standartlar

Kirleticilere maruz kalma konumunda aşılmaması gereken düzeyleri gösteren kurallar.

Stp

Standart ısı ve basınç koşulları.

Stratopoz

Stratosferin üst sınırı.

Stratosfer

Su Arıtma

Çökeltme, pıhtılaştırma, filtrasyon, dezenfeksiyon, yumuşatma ve havalandırma gibi, sudaki zararlı maddeleri giderici ve suyu kullanılır ...

Su Ayırım Hattı

Denaj havzalarını ayıran yükseltilmiş sınır hattı.

Su Başı

Bir akarsuyun ya da ırmağın genellikle yükseklerde bulunan kaynağı ve yukarı kesimleri.

Su Esosistemi

Kara (tatlı su) ve deniz (okyanus) ile ilgili su ekosistemleri.

Su Hakları

Balıkçılık ve gemicilik hakları, suyun kaynak dışı kullanımı hakları vb. dahil, su kullanımıyla ilglii olarak ...

Su Kalitesi Standartları

Konutların kullanması, sulama, balık üretimi, endüstriyel kullanım ya da enerji üretimi gibi belirli amaçlarla kullanılacak ...

Su Kaybı

Su Kaynakları Yönetimi

Su kaynaklarının sağlanması, kullanılması, korunması ve dağıtım gibi etkinlikleri içeren yönetim.

Su Kirliliği

Suyun yararlı kullanımını etkileyecek miktarlarda kimyasal, fiziksel ya da biyolojik maddelerin katılmasıyla kalitesinin bozulması. Su ...

Su Koruma

Konutların, sanayinin ve tarımın tükettiği su miktarının azaltılmasına yönelik programlar ve yöntemler. Uygulama örnekleri genellikle ...

Su Sağlama Sistemi

İçme suyunun kaynaktan tüketiciye kadar toplanması, işlenmesi, depolanması ve dağıtımı.

Su Sertliği

Suda kalsiyum karbonat ve diğer kimyasal maddelerin bulunmasından kaynaklanan su sertliği köpürmeyi önler ve su ...

Su Sterilazsoyu

Arıtmadan sonra içme suyuna uygulanan işlem.

Su Toplama

Hidroelektrik enerji üretimi, içme suyu sağlanması ya da sulama gibi amaçlarla su toplanması ve depolanması.

Su Toplama Havzası (Drenaj Havzası)

yağış sularının belirli bir çıkışa doğru sürekli olarak aksanını sağlayan arazi parçası.

Su Tutma Havzası

Yağış sularını alıp toplayan drenaj havzası.

Su Yumuşatıcıları

Suyu iyon değişimi işlemiyle yumuşatan mineral bileşikler.

Suda Ürün Yetiştirilmesi

Tatlı veya tuzlu suda yaşayan organizmaların üretimlerinin yapay olarak hızlandırılması yöntemi.

Sulak Alanlar

Doymuş toprak koşulları gerektiren bitki örtüsünü ya da su yaşamını besleyecek yeterli yer üstü ya ...

Sulu Oksitleme

Sıcak gazların oluşumuna yol açan alevsiz yanma yöntemiyle, son derece yoğunlaştırılmış çamurun parçalanması.

Sulu Yıkayıcı

Kabarcıklanan atık gazı sıvıdan geçirerek ya da sıvıyı gaz akıntısına püskürterek, parçacıkların ya da gazların ...

Susuzlaştırılmış Çamur

Yanmaya ya da gübre olarak kullanılmaya elverişli bir kıvama getirmek amacıyla sıvı içeriğini azaltıcı işleme ...

Suyla Taşınan Hastalıklar

Genellikle kirlilik bulaşmış suyla taşınan kolera, tifo, çiçek, dizanteri, mide ve bağırsak iltihabı, hepatit gibi ...

Suyun Sızması

Suyun kayalardan ya da topraktan aşağılara doğru sızarak (süzülerek) inmesi.

Suyun Tekrar Kullanımı

Atık suyun arıtımından sonra alıcı ortama deşarj edilmeyip özellikle sulama amacıyla kullanılması.

Suyun Temizlenmesi

İçme suyu üretmek için gerekli yöntemlerin bir parçası olarak filtrasyon, kimyasal işlemler, damıtma ya da ...

Sülfür (Kükürt)

Çok çeşitli ticari ve tıbbi kullanım alanlarına sahip, metalik olmayan eleman.

Sülfür (Kükürt) Dioksit

Sülfürün havada yanmasıyla oluşan renksiz, tahriş edici keskin kokulu gaz; çoğu yakıtta bulunan sülfürün yanmasından ...

Sülfür (Kükürt) Döngüsü

Kükürt içeren bileşiklerin biyosfer, hidrosfer, atmosfer ve litosferdeki çevrimi.

Sülfür (Kükürt) Trioksit

Kükürt dioksitin atmosferde katalitik ya da fotokimyasal süreçlerle yükseltgendiği üç oksijen ve bir kükürt atomundan ...

Sülfürik Asit

Saf haldeyken renksiz durumdaki koyu yağlı sıvı. En yaygın kullanılan, son derece zehirli ve aşındırıcı ...

Süprüntü

Sokaklara, karayollarına ve boş arsalara gelişigüzel atılıp saçılmış katı atık.

Sürat Treni

Son derece süratli tren.

Sürdürülebilir Gelişme

Şimdiki kuşakların ihtiyaçlarının gelecek kuşakların ihtiyaçlarını tehlikeye atmadan karşılanmasına olanak veren ekonomik büyüme politikaları.

Süzme

Süzülme

Yüzeyden akan suyu toprağın soğurması; toprağın suyu akarsulara ve yüzey akıntılarına aşamalı olarak bırakan bir ...

Syndet

Sentetik deterjan.

Şerit Gelişme

Bir ana caddenin uzunluğu boyunca oluşan, yoğun , büyük kısmi ticari amaçlı yapılanma.

Taban Alanı Katsayısı

Bir bina arsasının toplam büyüklüğü ile o arsa üzerine inşa edilecek binanın izin verilen azami ...

Tahriş Edici

Gözlerde rahatsızlığa yada ciltte kaşıntıya yol açan, havayla taşınan kirletici.

Taksonomi

Organizmaları sınıflandırma bilimi.

Taraklı Mozaik

Mozaik harcıyla kaplanmış yüzeyin tamamen kuruyup sertleşmeden önce tarak adı verilen aletle darbeli bir şekilde vurularak yüzeylerinin yontulması sonucu elde edilen döşe

Tarımsal (Eko) Sistem

Tarımsal faaliyetlerle çevreleri arasındaki ilişki.

Tarımsal Kirlilik

Tarımsal faaliyet sonucu oluşan sıvı ve katı atıklar.

Tarımsal Ormancılık

Tarım ürünleri yada hayvanlarla aynı toprakta ağaç veya benzeri bitkiler yetiştirmeye yönelik, tarım ve ormancılık ...

Tarihi Koruma

Gelecek kuşaklara yönelik olarak tarihsel varlıkların saptanması, değerlendirilmesi, korunması, bakımı, restorasyonu ve yeniden kurulması.

Tasfiye

Bir maddenin tasfiyesi yada işleme uğratılması süreci. Atık tasfiyesi, atık suyunun işleme tabi tutulması ve ...

Taşıma Kapasitesi

Bir sistemin çevre niteliği bozulmadan nüfusta meydana gelen artışı kaldırma konusundaki azami yeteneği.

Taşıyıcı

Hastalık, parazit yada enfeksiyon taşıyan organizma.

Taşkın

Toprağın geçici olarak bir akarsu yada çok miktarda yağmur veya diğer nedenlerle oluşan büyük su ...

Taşkın Alan

Bir taşkın kaynağının bitişiğinde olup vadi tabanını oluşturan ve genellikle taşkına uğrayan arazi.

Taşkın Alanı Yönetimi

Taşkın alanlarının kullanılabilmesi ve taşkınlardan en az zarar görmesi için düzenlenmiş planlama ve uygulama. Bu ...

Taşkın Denetimi

Taşkınların yol açtığı zararı denetlemek yada asgariye indirmek için kullanılan set, kanal, bent ve baraj ...

Tatlı Su Kaynakları

Göletler, göller, pınarlar, çaylar, ırmaklar, dereler,vb.

Tehdit Altındaki Türler

Bütünüyle yada önemli bir bölümü itibariyle tükenme tehlikesi altındaki fauna ve flora.

Tehdit Altındaki Türler

Nadir bulunan ve yakın gelecekte varlıklarını sürdürmeleri çeşitli nedenlerle zorlanabilecek olan türler.

Tehlikeli Atıklar

Gereğince yönetilmediği takdirde insan sağlığı ve çevre için tehlike oluşturan, hastalığa yada ölüme yol açabilen ...

Tek Kullanmalık

Bir kez kullandıktan sonra atmaya yönelik.

Tek Yönlü Paketleme

Geri kazanılmayan paketleme ; bir kez kullanılıp atılan paketleme.

Tel

Tetraetil kurşun.

Temel Profil

Yapay bozulmalardan önce bir bölgede bulunan çevre koşullarının ve organizmaların araştırılması.

Temiz Teknolojiler

Kirlieticii etkileri olmayan teknolojiler.

Temizleme

Organik, ayrışabilen materyalin sabit, kararlı materyale dönüştürülmesi işlemi; lağım suyu işleme sürecinin bir bölümü; suya ...

Teraslama

Suyun yüzeysel akışını denetlemek ve toprak erozyonunu asgariye indirmek amacıyla bir yamacın konturu üzerine kurulan ...

Termik Santral

Fosil yakıt kullanan elektrik santrali.

Termosfer

Mezopozun üzerinde bulunan ve yükseldikçe ısının arttığı atmosfer katmanı.

Ters Ozmoz

Yüksek çoğunluktaki çözeltilerde çözücünün basınç altında filtrelerden geçerek daha düşük yoğunluktaki çözeltiye doğru hareketi; arzu ...

Tesviye

İşlevsel olarak toprak yüzeyi ve altı drenaj modelleri kurmak ve toprak erozyonunu asgariye indirmek, görünüşü ...

Tetraetil Kurşun

Çok zehirli organik kimyasal madde. Belirli miktarda petrol yakıtına katıldığında tortulanmayı önler, yakıtın oktan sayısını ...

Tetrametil Kurşun

Benzinde vuruntu önleyici etki maddesi olarak kullanılan tetraetil kurşuna benzeyen, ama ondan daha aktif olan ...

Thp

Zehirlilik, tehlike, dayanıklılık.

Tırmanma

Gaz veya sıvılarda çökelti halde veya askıda bulunana partikül maddelerin dikey taşıma güçleri aracılığı ile ...

Ticari Atıklar

işyeri atıkları.

Tmf

Tropikal nem ormanı.

Tml

Tetra metil kurşun.