Gardensel Tarım Sözlüğü – Yeni Terimler

6.445 denetlenmiş ve yayımlanmış madde. Terimler kalite kontrolünden geçerek yayımlanır. Bilimsel açıklamalar kaynaklı yeni sürümlerle genişletilir. Bu liste çalışma sürdükçe güncellenir.

Son eklenen maddeler

Göbek kesesi

Göbek kesesi, embriyonun blastodermindeki iç zarın dölüt dışındaki bölümünden oluşan geçici organdır.

Göbek bağlama

Göbek bağlama, kaşar peyniri üretimi sırasında hamurun iki el arasında sürekli çevrilmesiyle ortada göbek benzeri yuvarlak bir uç oluşturma işlemine verilen tekniktir.

Gmç

Gmç, çoban köpeklerinin boyunlarına takılan, sivri uçlu mahmuzlar veya halka şeklinde parçalar içeren koruyucu demir aksesuardır.

Gıvzık

Gıvzık, elenme işlemi uygulandıktan sonra elde kalan kapçıklı ve küçük taneli buğday kalıntısıdır.

Gırtıl

Gırtıl, el değirmeninde öğütülmüş olan iri taneli buğday ununa verilen eski adlandırmadır.

Girit

Girit, silindire yakın formda, koyu yeşil ve siyah çizgili, ince kabuklu, gevrek yapıda, yazlık bir yerli kabağın tanımıdır.

Gırcon

Gırcon, buğday, ot ve benzeri bitkisel ürünlerin içinde bulunan kalın ve sert bölümleri tanımlayan bir tarımsal terimdir.

Gezyarma

Gezyarma, iki veya üç yaşına kadar kısır olarak kalan keçi veya koyun için kullanılan bir tabirdir.

Gevuina Avellana

Gevuina Avellana, Proteaceae familyasına ait, her mevsim koşullarına dayanıklı bir ağaç türüdür.

Gevrik

Gevrik, Güney-Doğu Anadolu bölgesinde yetiştirilen sert yapılı bir buğday çeşididir.

Gevirge

Gevirge, ağaçların bahar mevsiminde yeşeren genç sürgünlerini tanımlayan bir terimdir.

Gerze tavuğu

Gerze tavuğu, Karadeniz yöresine özgü, çoğunlukla siyah tüylere ve boynuz şeklinde çatallanmış ibiklere sahip olan yerli bir tavuk cinsidir.

Gen kısırlığı

Gen kısırlığı, redüksiyon bölünmesinden hemen önce üreme yeteneği veren genin yitirilmesinden kaynaklanan bir kısırlık durumudur.

Gen havuzcuğu

Gen havuzcuğu, bir popülasyonda belirli özellikleri belirleyen tüm genlerin toplam bütünüdür. Ayrıca gen kaynağı olarak da bilinir.

Gen fizyolojisi

Gen fizyolojisi, genlerin nasıl etki gösterdiğini ve genler ile son özellikler arasındaki reaksiyon sırasını araştıran bilim dalıdır.

geriye melezleme

Geriye melezleme, birinci kuşaktaki bir bireyin kendi ebeveynlerinden biriyle tekrar çiftletilmesi işlemidir.

Gemik

Gemik, özellikle Karadeniz Bölgesi'nde yetiştirilen sert yapıda bir buğday çeşididir.

Gelişme fizyolojisi

Gelişme fizyolojisi, bir organizmanın yumurta halinden erginlik aşamasına geçişine kadar uzanan süreçteki işlevsel ve yapısal değişimleri biyolojik ve fiziksel ilkeler ış

Geğis

Geğis, sonbahar mevsiminde yeşil bitkileri olumsuz etkileyen soğuk hava olayını ifade eder.

Geçirin

Geçirin, ideal hasat zamanını aşarak gereğinden fazla olgunlaşan veya olgunlaşma sürecinin sonlarına yaklaşan bitki.

Geçinti

Geçinti, tahılın elenme işleminde kalburun gözlerinden geçerek altına düşen küçük taneli veya kırık kısmı.

Geben

Geben, tarlada biçilen hububatın saplarından oluşturulan yığın veya deste.

Gavsara

Gavsara, buğday depolamak amacıyla inşa edilmiş özel bir alan veya yer anlamına gelir.

Gavsal

Gavsal, mısır koçanının dışında bulunan ve onu saran yeşil kabuk kısmını tanımlayan bir isimdir.

Gavlak

Gavlak, çam ağacının tatlı özsuyunu ifade eden yerel bir terimdir; yalamuk olarak da bilinir.

Garingal

Garingal, Hindistan ve Çin'de yetiştirilen ve kendine özgü kokusuyla tanınan bir bitki türüdür.

Gametli bitki

Gametli bitki, bir sporun gelişmesiyle oluşan ve üreme hücrelerini meydana getiren organizmadır.

Gamet meyozu

Gamet meyozu, üreme hücrelerinin oluşumu sürecinde gerçekleşen ve kromozom sayısını yarıya indiren indirgeme bölünmesidir.

Galık

Galık, yöresel ağızlar ve halk dilinde kullanılan, Arpacık soğanı anlamına gelen bir isimlendirmedir.

Galespsis

Galespsis, halk arasında Kedibaşı, Kediyüzü veya Yalancı kenevirotu isimleriyle bilinen bitki türü için kullanılan bir terimdir.

Galaktcz

Galaktcz, doğada serbest halde bulunmayan, laktozun hidrolizi sonucunda elde edilen, moleküler yapı olarak glikozdan farklılaşan bir heksoz şekeridir.

Gaksa

Gaksa, hayvanların beslenmesinde kullanılan kavun, karpuz ve fasulye kabuklarından oluşan yemdir.

Gaga

Gaga, genellikle kuşlarda görülen, ağızdan dışarı uzanan ve değişken yapıdaki keratin tabakadır.

Gadiculus argenteus

Gadiculus argenteus, Akdeniz’de yaşayan, mezgit balığına benzeyen, küçük boyutlu kemikli bir balık türüdür.

G-Horizonu

G-Horizonu, kuvvetli redüksiyon koşullarının hakim olduğu, içinde demir bulunan ve hava ile temas ettiğinde gri rengi kahverengiye dönüşen toprak katmanıdır.

Fronto-orbital

Fronto-orbital, göz yuvasının yanı başında bulunan alnın her iki tarafında yer alan sert kıl yapısı.

Frigorimetre

Frigorimetre, biyoklimatoloji alanında soğutmanın etkisini ve değerini ölçmek için kullanılan cihaz.

Fototaktizm

Fototaktizm, yüzen bazı canlıların ışık kaynağına doğru veya ondan uzaklaşacak şekilde yönlenmesidir.

Fotometre

Fotometre, bitkilerin terleme oranını ölçmek amacıyla kullanılan ölçüm aletidir.

Fotogrametri

Fotogrametri, havadan veya yerden çekilen fotoğrafların harita oluşturacak şekilde işlenmesi ve değerlendirilmesi tekniğidir.

Fot

Fot, çoban köpeklerinin boyunlarına takılan demir tasma anlamına gelen tarihsel bir terimdir.

Fosforesans

Fosforesans, bazı canlı organizmaların vücut sıcaklıklarında belirgin bir artışa yol açmaksızın karanlıkta kendiliğinden ışık yayması özelliğidir.

Forut

Forut, çam ağaçlarında meyve veya tohum üretmeyen erkek kozalaklara verilen eski bir halk adıdır.

Flykalburu

Flykalburu, buğday tanelerini fiğ karışımlarından ayırmak amacıyla kullanılan özel bir kalburdur.

Flint

Flint, erimiş silisli materyallerin kireçtaşı yapıları içinde kümeleşerek çökelmesiyle oluşan, genellikle koyu renkte ve sert yapıdaki tortul kayaçlardır.

Flaman atı

Flaman atı, Belçika menşeli, güçlü yapısıyla bilinen ve genellikle ağır yük çekme işlerinde kullanılan bir koşum hayvanı ırkıdır.

Flama

Flama, tarımsal arazi ölçümleri sırasında geçici referans noktalarını belirlemek amacıyla toprağa dikilen işaret çubuklarıdır.

Fiziksel ufalanma

Fiziksel ufalanma, kaya veya toprak materyalinin soğuma-isınma, donma-çözülme gibi sıcaklık değişimleri nedeniyle kimyasal yapısı bozulmadan daha küçük parçalara ayrılmas

Fıstıklık

Fıstıklık, fıstık yetiştirilen veya fıstık bahçesi olarak kullanılan yer.

Fisgirmek

Fisgirmek, bir ağacın yeni dallar, filizler veya sürgünler çıkarmaya başladığı durumu tanımlar.

Filcminyon

Filcminyon, sığır anatomisinde ilk sırt omurlarının alt kısmında yer alan uzun boyun kaslarını ifade eden bir terimdir.

Fidecilik

Fidecilik, fide üretim süreçlerini kapsayan sanat dalı ve fide yetiştirip satışını yapan ticari etkinliktir.

Fidanlık yollan

Fidanlık yollan, fidanlık alanı içerisinde taşıtların ve çalışanların hareketini kolaylaştıran yolları ifade eder.

Ficus carica var Kurdica

Ficus carica var Kurdica, Diyarbakır ve civarında yetişen, iri yaprakları çeşitli şekillerde tüylü olan bir incir çeşididir.

Fhyliobium

Fhyliobium, ağaç yapraklarının dokuları içinde yaşayan yeşil renkli bir alg türüdür.

Ferketmek

Ferketmek, tarlanın bir yıl süreyle ekilmeden boş bırakılmasını ifade eden bir uygulamadır.

Pennatifit

Pennatifit, parçalı yapraklarda lobların, yaprak plağının ortasına kadar uzanan derin kesintilerle ayrıldığı morfolojik durumu ifade eder.

Felte

Felte, tırpan ile hasat edilirken biçilen ekinlerin düzenli sıralar halinde toplanıp yerleştirilmesidir.

Felk

Felk, ekin biçimi sırasında orak vuruşuyla kesilip orak ağzından dökülen tahıl miktarını belirten bir ölçü birimidir.

Fazan

Fazan, Meyvenin ince kabuğunu tanımlayan eski bir terimdir.

Etağırlığı

Etağırlığı, karkas ağırlığından böbrek, leğen ve organ çevresindeki yağların çıkarılması sonucu elde edilen net et miktarıdır.

Ester katsayısı

Ester katsayısı, yağlarda ester formunda bulunan yağ asitlerinin miktarını belirlemek için kullanılan, sabunlaşma ve asit katsayıları arasındaki farktır.

Eşeylik gözesi oluşması

Eşeylik gözesi oluşması, eşey organlarında birinci ve ikinci dereceli gametositlerden üreme hücrelerinin ortaya çıkıp gelişmesidir.

Eşey kromozomu

Eşey kromozomu, her iki eşeyde benzer ya da değişik biçimde bulunup organizmanın cinsiyetini belirleyen X ve Y kromozomlarıdır.

Eşemli üreme

Eşemli üreme, bitkilerde eşey organlarına dayanılarak yapılan sınıflandırma metodudur.

Eşbasınç eğrisi

Eşbasınç eğrisi, atmosferdeki hava basıncının eşit olduğu noktaları bir araya getiren meteorolojik harita çizgisidir.

Eş olmayan gametlilik

Eş olmayan gametlilik, yapısal olarak birbirinden farklı mikrogamet ve makrogamet gibi eşey hücrelerinin birleşerek döllenmeyi gerçekleştirmesi sürecidir.

Ersuyu kesesi

Ersuyu kesesi, salgıladığı maddeyle spermanın yaşamasını, hareketini ve beslenmesini sağlayan ek bir bezdir.

Erkeklemek

Erkeklemek, gövdeleri tüketilen bazı bitkilerin kartlaşması durumunu ifade eder.

Erime derecesi

Erime derecesi, yağların tamamen eriyerek duru ve akışkan bir kıvama ulaştığı sıcaklık değeridir.

Erikmek

Erikmek, koyun sürülerinin ikiye bölünmesi veya ayrılması eylemi için kullanılan bir hayvancılık terimidir.

Epldema

Epldema, böceklerde kanatların gövdeye bağlantısını sağlayan kitin yapısındaki küçük parçadır.

Epiplör

Epiplör, kınkanatlı böceklerin göğüs ve karın bölgelerini kısmen saran kanat kını olan elitranın eğik dış kenarı veya kıvrımıdır.

Epimorf üz

Epimorf üz, hücre çoğalmasının gelişme ve büyümeden önce gerçekleştiği yenilenme tarzıdır.

Eozinofil

Eozinofil, eozin boyasıyla kolayca boyanabilen hücrelere verilen addır.

Entognatha

Entognatha, ağız yapıları başın alt kısmında tamamen gizlenmiş olan kanatsız böceklerin oluşturduğu üst takımdır.

Entoanoz

Entoanoz, parazitik böceklerin neden olduğu hastalık durumunu ifade eder.

Entcmofitus

Entcmofitus, böceklerin vücutları üzerinde ya da içlerinde yetişen bitkileri tanımlayan bir kavramdır.

Enselemek

Enselemek, yatmış durumda olan koyunları yerlerinden kaldırarak otlatma alanlarına sevk etme eylemi.

Enjeksiyon

Enjeksiyon, bir sıvının basınç etkisiyle başka bir sıvıya veya gözenekli ve gevşek dokulu bir ortama aktarılması işlemidir.

Enenmiş domuz

Enenmiş domuz, üreme çağına eriştikten sonra kısırlaştırılmış erkek domuz.

Emme gücü

Emme gücü, toprakta bulunan kil ve humus asitleri gibi negatif yüklü kolloidal yapıların, pozitif yüklü katyonları çekme ve tutma kapasitesini ifade eden bir toprak verim

Embriyon taslağı

Embriyon taslağı, döllenme olayından sonra yumurta içindeki ilk hücre bölünmelerinin tamamlanmasıyla ortaya çıkan embriyon öncesi organizmayı ifade eder.

Eldirek buğdayı

Eldirek buğdayı, Batı Anadolu bölgesinde yetişen ve yumuşak taneli yapıya sahip bir buğday çeşididir.

Ekstremite

Ekstremite, omurgalı hayvanlarda bulunan ve balıklarda yüzgeç, diğer gruplarda ise kol ve bacak olarak bilinen uzuvlara verilen addır.

Eksin

Eksin, polen hücrelerinin plazma zarını saran, kalınlığı değişken olan ve kütinleşmiş yapıdaki ikinci bir zar tabakasıdır.

Ektoderm

Ektoderm, çok hücreli hayvanların vücut yüzeyini kaplayan dış tabaka olan deri dokusudur.

Ekmek mayası

Ekmek mayası, ekmek hamurunun kabarmasını ve mayalanmasını sağlamak amacıyla hamura ilave edilen fermente olmuş hamur parçasıdır.

Ekinçanağı

Ekinçanağı, tahıl ambarlarının alt kısmında yer alan ve hasat edilen ekinin üçgen kesitli bir formda biriktirilmesini sağlayan bölümdür.

Ehyataşı

Ehyataşı, Karadeniz kıyı bölgelerinde toprak asitliğini gidermek ve kireçleme yapmak amacıyla kullanılan bir tür marn taşıdır.

Egzospor

Egzospor, bitkilerde spor zarının kütinleşmiş olan dış tabakasından oluşan yapıdır.

Edam peyniri

Edam peyniri, genellikle yuvarlak top biçiminde üretilen ve dış yüzeyi kırmızı parafinle kaplanmış Hollanda menşeli bir peynir çeşididir.

Ece buğdayı

Ece buğdayı, Güney Anadolu bölgesinde yetiştirilen sert buğday çeşitlerinden biridir.

Düzce

Düzce, belirgin keskin tümsekler, derin vadi veya dik yamaçları olmayan, yumuşak dalgalanmalarla yayvan bir şekilde uzanan arazi parçalarıdır.

Düz sağrı

Düz sağrı, atlarda önden arkaya doğru çok hafif bir eğim gösteren, oturağı yatay konumda olan ve adım genişliği ile hızlı hareket kabiliyeti açısından avantaj sağlayan bi

Duygu nevronu

Duygu nevronu, kısa uzantıları aracılığıyla duyusal sinir tellerinin yapısını oluşturan özel bir sinir hücresidir.

Duvar erüşdeatu

Duvar erüşdeatu, Türkiye'de yaygın olarak görülen ve yabanıl nitelikte olan bir ot türüdür.

Duvar bitkileri

Duvar bitkileri, yapıların dış cephe duvarları üzerinde tutunarak veya desteklenerek büyüyen bitkilerdir.

Dutacak

Dutacak, laboratuvar ortamlarında yetiştirilen belirli bir tavşan ırkını ifade eder.

Dürü düşürmek

Dürü düşürmek, ekin hasadı sırasında bir gidişte kesilen sapların düzenli ve düzgün bir biçimde sıralanması işlemidir.