Gardensel Tarım Sözlüğü – Yeni Terimler

6.445 denetlenmiş ve yayımlanmış madde. Terimler kalite kontrolünden geçerek yayımlanır. Bilimsel açıklamalar kaynaklı yeni sürümlerle genişletilir. Bu liste çalışma sürdükçe güncellenir.

Son eklenen maddeler

Bezelye pası

Bezelye pası, bezelye bitkilerinde yaprakların dökülmesine neden olan, Uromyces pisi mantarının oluşturduğu hastalık.

Besi mer’ası

Besi mer’ası, beslenme değeri yüksek yem bitkileriyle kaplı, gerekirse ek yem takviyesi yapılarak sadece pazara gönderilecek hayvanların ağırlık kazanmaları amacıyla kull

Batakhkçamı

Batakhkçamı, Kuzey Amerika ve Kanada'da yetişen, 50 metreye kadar büyüyebilen, gençken sivri yaşlandıkça genişleyen piramidal tepeli, donlara dayanıklı, mavi-yeşil iğne y

Batı mazısı

Batı mazısı, Kuzey Amerika kökenli, piramidal tepe formuna sahip, sık dallı, iğne yapraklı ve kozalak üreten, hafif ancak dayanıklı odunu nedeniyle park ve bahçe düzenlem

Batakçayır

Batakçayır, çoğunlukla bitki kalıntılarıyla örtülü, sürekli ıslak, zemini oynak ve suyu emmiş sünger kıvamındaki çayır ve toprakları tanımlayan bir coğrafi ve botanik ter

Balıkların çıban hastalığı asalağı

Balıkların çıban hastalığı asalağı, tatlı su balıklarının kas ve bağ dokularındaki hücrelere yerleşerek yedi mikron çapında çıbanlara neden olan, sporlu bir parazit türüd

Balgamotu

Balgamotu, kalkan şeklinde yapraklara ve küçük kırmızı renkte çiçeklere sahip, uzun ömürlü ve otsu karakterli bir su bitkisidir.

Babtisia leucantha

Babtisia leucantha, gösterişli çiçekleri dolayısıyla süs amaçlı yetiştirilen yalancıçivit türlerinden biridir.

Babtisia alba

Babtisia alba, estetik değeri yüksek çiçekleri nedeniyle süs bitkisi olarak yetiştirilen, yalancıçivit familyasından bir bitki türüdür.

Asit indeksi

Asit indeksi, bitkisel veya hayvansal kökenli yağların içerisinde bulunan serbest yağ asitlerinin miktarını gösteren endekstir.

Aşınma dönemi

Aşınma dönemi, dış güçlerin çeşitli aşındırma biçimleri yoluyla yeryüzü şekillerinin gelişimindeki düzenliliği açıklayan ve taşların aşınmaya karşı dirençleri ile bölge i

Aşı macunu

Aşı macunu, kalem aşıları ve budama yaralarının kurumasını engellemek, enfeksiyon riskini azaltmak ve iyileşmeyi hızlandırmak amacıyla uygulanan; çoğunlukla zift, balmumu

Hylotoma rosae

Hylotoma rosae, gül ve frenküzümü bitkilerinde zarar oluşturan bir ağaçkesen böceği türüdür.

Hylotoma pogana

Hylotoma pogana, gül bitkileri ve frenküzümü bitkilerinde zararlı olarak faaliyet gösteren bir ağaçkesen türüdür.

Houttuynia cordata

Houttuynia cordata, Doğu Asya kökenli çok yıllık bir ot türüdür. Saururaceae familyasına ait olan bu bitki, almaşık dizilişli ip benzeri yapraklara ve başak şeklinde erse

Hotak taşı

Hotak taşı, çift süren öküzlerin boyunlarına, boyunduruğun baskısını azaltmak ve dengeyi sağlamak amacıyla asılan kütük veya taş parçasıdır.

Homoiyosmotik

Homoiyosmotik, bazı su canlılarının dış ortam değişse bile iç osmotik basınçlarını sabit tutarak hipertonik veya hipotonik dengelerini koruyabilme yeteneğidir.

Homogenezi

Homogenezi, farklı türlerden bireyler arasındaki cinsel yakınlığın veya benzerliğin derecesini ifade eder.

Homogen süt

Homogen süt, homojenleştirme işleminden geçirilerek içindeki yağ globüllerinin boyutu küçültülmüş süttür.

Hintcevizi

Hintcevizi, Myristica fragans türünün dış kabuğu baharat maksadıyla kullanılan meyvesidir.

Hepük

Hepük, harmanda sapların toplanması için kullanılan, sıyırga olarak da bilinen geleneksel bir tarım aleti.

Helomyza

Helomyza, Helomyzidae familyasına ait, sarımsı renkli ve larvaları domalan bitkilerine zarar veren sinek cinsi.

Heğ

Heğ, meyve veya sebze gibi tarımsal ürünlerin taşınmasında kullanılan, büyük hacimli sepet veya küfe anlamına gelen bir terimdir.

Hayvan gütme

Hayvan gütme, hayvan sürülerinin otlatılmak üzere bir alandan diğerine sürülmesi, kontrolü ve yönetilmesi işlemidir.

Hava odacığı

Hava odacığı, bitki dokularında bulunan, çevresindeki diğer hücrelere kıyasla daha geniş boyutlu hava boşluklarıdır.

Hava basıncı

Hava basıncı, yerçekimi kuvvetinin etkisiyle atmosferdeki hava kütlesinin yüzeye uyguladığı baskıdır.

Hasanbey kavunu

Hasanbey kavunu, orta boyutlu ve yuvarlak formda bir kışlık kavun çeşididir. Kabuğu koyu yeşil renkte ve hafif buruşuk olup sap kısmı sivri, dip kısmı basık yapıdadır. Et

Hartlap

Hartlap, eski kullanım ile kocayemiş ağacını veya bu ağacın meyvesini ifade eden bir terimdir.

Harpactes Hombergi

Harpactes Hombergi, Dysderidae familyasına ait olup Akdeniz bölgesinde ağaç kabukları altında ipekten yuvalar kuran, pembe ve gri renkli küçük bir canlıdır.

Harlamak

Harlamak, ekin veya bağ bitkilerinin sıcak hava ve rüzgar etkisiyle kuruyup yanması anlamına gelen bir fiildir.

Hareket doku sistemi

Hareket doku sistemi, bitkiler ve organlarında hareket oluşumuna katkı sağlayan tüy, kanat, sorguç ve kılçık gibi özel dokuları ifade eder.

Hardalyağı

Hardalyağı, hardal tohumundan elde edilen ve kuruyan yağlar sınıfına giren bir bitkisel yağdır.

Haplocerida

Haplocerida, keratinli süngerler takımı içinde yer alan ve Spongilla cinsinden tatlısu süngerlerini kapsayan biyolojik bir gruptur.

Hambaklamak

Hambaklamak, badem ve ceviz gibi sert kabuklu meyvelerin üzerindeki yeşil dış kabukların elle veya uygun araçlarla soyulması işlemidir.

Halkalı leke hastalığı

Halkalı leke hastalığı, tütün bitkilerinde görülen viros kökenli bir hastalıktır. Belirtileri, yapraklarda damarlar arasında beliren, merkezleri açık renkli daireler ve d

Hale’s best

Hale’s best, Amerika kökenli, oldukça erkenci ve yaklaşık 2-3 kg ağırlığında bir kavun çeşididir. Oval ve orta büyüklükte meyveleri ortalama 82 günde yetişir. Sarımtırak

Hakikî özgül ağırlık

Hakikî özgül ağırlık, topraktaki hava boşlukları hesaba katılmaksızın, toprak tanelerinin ortalama yoğunluğunu ifade eden bir ölçüttür.

Haaıav

Haaıav, tohumların çimlenmesi ve bitki gelişimi için uygun nem oranına sahip olan toprak türüdür.

H-horizonu

H-horizonu, toprak profilinde, Ao horizonunun toprak materyali ile temas halinde bulunan ve humus bakımından zengin olan katmanı ifade eder.

Güvercin kenesi

Güvercin kenesi, Argas reflexus türü yumuşak kene; öncelikle güvercinlerden kan emer ve bu kuşlar bulunmadığında diğer kanatlı hayvanlara ve insanlara da saldırabilir.

Günlük rasyon

Günlük rasyon, Hayvanların bir gün içindeki besin maddeleri ihtiyacını karşılayacak şekilde planlanıp hazırlanmış yem karışımıdır.

Günlük ortalama toprak sıcaklığı

Günlük ortalama toprak sıcaklığı, bir gün boyunca farklı zamanlarda veya maksimum ile minimum değerler üzerinden ölçülen toprak sıcaklığı verilerinin aritmetik ortalaması

Gümüşbalığı

Gümüşbalığı, sıcak ve ılıman denizlerde yaşayan, ince uzun füze şeklinde bir vücut yapısına sahip küçük bir balık türüdür. Sarı-yeşil karışımı sırt rengi, beyaz karın kıs

Gül yaprakpiresi

Gül yaprakpiresi, gül sürgünlerinden özsu emerek beslenen, sıçrama yeteneğine sahip küçük bir hortumböcek türüdür.

Gül koşnili

Gül koşnili, gül fidanlarına zarar vererek onları mahveden bir böcek türüdür.

Guernsey sığırı

Guernsey sığırı, yapısı Jersey ırkına benzemekle birlikte ondan biraz daha iri ve kemikli, rengi sarı-beyaz veya kahve-beyaz alaca olan, ortalama 3100-3400 kg yağlı süt v

Grammangis

Grammangis, Sahlepgiller familyasından, yalancı soğanlı gövdeli, uzun ve seyrek yapraklı, salkım biçimli çiçeklere sahip konuk orkide türü.

Gözeyutağı

Gözeyutağı, bazı birgözeli hayvanlarda ağız bölgesinden dışplazma kısmına doğru uzanan tüp şeklindeki yapı.

Gözedışı sindirim

Gözedışı sindirim, süngerler dışında kalan çokgözeli hayvanlarda, besinlerin mide veya sindirim kanalları gibi göze dışı organlarda parçalanma sürecidir.

Göze anüsü

Göze anüsü, bazı birgözeli hayvanlarda sindirilemeyen maddelerin vücuttan uzaklaştırılması sırasında kullanılan geçici açık.

Göze ağzı

Göze ağzı, bazı tek hücreli gözeli hayvan türlerinde besinin hücre içine alınmasını sağlayan ve göze yatağına açılan özel bir açıklık yapısıdır.

Gördek

Gördek, sazangiller familyasından, göl ve nehirlerde yaşayan, esmer sırtlı ve iri pullu, kurusu tercih edilen küçük bir balıktır.

Goral

Goral, Nepal dağlarında yaşayan, keçi büyüklüğünde, ağır yapılı, esmer ve siyah benekli bir dağ keçisi türüdür.

Göndem

Göndem, buğday ve arpa başaklarının hasadı sırasında toplanma işleminde kullanılan geleneksel tırmık türüdür.

Gökgöğerti

Gökgöğerti, bahçede yetiştirilen çeşitli sebze türlerini ifade eden bir terimdir.

Göbek keseciği

Göbek keseciği, yumurta içinde embriyonun dışında oluşan, iç deri kökenli olup embriyo ile bağırsak arasında göbek kanalı aracılığıyla ilişki kuran bir boşluktur.

Globidium gilruthi

Globidium gilruthi, deve, at ve sığır gibi memeli hayvanların sindirim sistemi içinde parazit olarak yaşayan bir protozoa türüdür.

Gevselemek

Gevselemek, hayvanların tercih etmediği et ve samanı yutmayıp ağızda çevirerek dışarı atma eylemidir.

Gelidium

Gelidium, içeriğindeki jelatin özelliği sayesinde agaragar üretiminde hammadde olarak değerlendirilen bir kırmızı su yosunu türüdür.

Gedali

Gedali, saban parçası üzerinde bulunan ve sabanın toprakta istenen derinlikte ilerlemesini düzenleyen çivili yapıdır.

Geçit toprak

Geçit toprak, iki ayrı toprak grubu arasında bulunan, kendisine özgü ara karakterleri barındıran toprak çeşididir.

Gcnıek

Gcnıek, ağaçlardaki meyveleri aşağıya düşürmek amacıyla kullanılan uzun sopadır.

Gaybana

Gaybana, biber ve patlıcan gibi sebze türlerinin tohumuna verilen isimdir.

Gaskan

Gaskan, tarımsal faaliyetler için uygun olmayan, bitki yetiştirilmeye elverişsiz ve genellikle verimsiz veya çorak nitelikteki topraklardır.

Angrekum

Angrekum, Sahlepgiller familyasından, tropikal iklim koşullarında yetişen ve bazı türlerinin yapraklarının çay benzeri içecek yapımında değerlendirildiği bir bitki cinsid

Anafaz

Anafaz, bitki ve hayvan hücrelerinin gerçekleştirdiği mitoz veya mayoz bölünme süreçlerinin üçüncü aşamasıdır.

Amonyum nitrat

Amonyum nitrat, azot bakımından zengin, suda kolay çözünen beyaz renkli bir tuzdur. Nitrik asidin amonyak veya amonyum karbonat ile tepkimeye girmesiyle elde edilir ve ta

Alp kazotu

Alp kazotu, turpgiller familyasına ait, Avrupa kökenli çok yıllık bir bitkidir; kök yapraklı, hafif tüylü saplı ve beyaz çiçeklere sahiptir.

Alhagi camelorum

Alhagi camelorum, step ve çöl ekosistemlerinde yetişen, Baklagiller familyasına ait, develer için önemli bir yem kaynağı oluşturan devedikeni türü.

Alaca kelebekler

Alaca kelebekler, Fırçabacaklı güveler olarak da bilinen, kanatları alacalı desenlere sahip, tırtılları genellikle dikenli veya kıllı yapıda olup otçul türleri de içeren

Akciğerübalıklar

Akciğerübalıklar, hem solungaç hem de akciğere sahip, genellikle tatlı suda yaşayan ilkel bir balık grubudur.

Ağustos zambağı

Ağustos zambağı, kokulu ve büyük beyaz çiçeklere sahip, oval-kordat yapraklı, Çin ve Japonya kökenli, süs bitkisi olarak yetiştirilen bir bitkidir.

Agroloji

Agroloji, ürün verimliliğini etkileyen toprakların oluşum süreçlerini, yapısal özelliklerini, analiz yöntemlerini ve sınıflandırılmasını inceleyen bir tarım bilimi dalıdı

Agrilus derasofasciatus

Agrilus derasofasciatus, 4-5 mm boyunda, ince yapılı ve hareketli bir böcek türüdür. Buprestidae familyasına ait olan bu tür, asma gövdeleri içinde galeriler oluşturarak

Aganıagiller

Aganıagiller, sürüngenler sınıfının kertenkeleler alt takımı içinde yer alan, sırtlarında tarak benzeri çıkıntıları bulunan ve temel besin kaynakları olarak ot ile böcekl

Frigorifik gemi

Frigorifik gemi, et, balık, meyve, yumurta ve yağ gibi ürünlerin taşınması için ambarlarında soğutma sistemi bulunan özel yapılı deniz aracıdır.

Frenulunı

Frenulunı, bazı kelebeklerde arka kanadın üzerinde bulunup ön ve arka kanatların birbirine bağlanmasını sağlayan sert kıla verilen addır.

Frenkinciri kırmız böceği

Frenkinciri kırmız böceği, coccidae familyasından, frenkinciri üzerinde yaşayan ve karmen adlı kırmızı boyanın elde edilmesini sağlayan bir böcek türüdür.

Fototrof organizmalar

Fototrof organizmalar, klorofil pigmenti aracılığıyla güneş ışığından yararlanarak besin sentezi yapabilen canlı gruplarıdır.

Fotoksizm

Fotoksizm, güneş ışınlarının bitkilerin genel büyüme süreçleri üzerinde oluşturduğu toplu etkinliği tanımlayan terimdir.

Floküs

Floküs, uluslararası bulut sınıflandırma sisteminde sirrus, sirrakümülüs ve altakümülüs türlerine ait bulutları niteleyen bir isimlendirmedir.

Fitye

Fitye, henüz tam olarak olgunlaşmamış veya yeni yetişmekte olan üzüm bağlarını tanımlayan bir terimdir.

Fitosenoz

Fitosenoz, yeryüzünde benzer özelliklere sahip bir bölgede yaşayan tüm bitki türlerinin oluşturduğu topluluktur.

Fitin

Fitin, bazı tohumların yapısında yer alan fosfor içerikli organik bir bileşiktir.

Fıçı

Fıçı, ince tahta parçalarının çemberlerle sabitlenmesiyle imal edilen, gövdesi şişkin, alt ve üst kısımları düz olan; şarap, bira, balık veya zeytin gibi gıda maddelerini

Fekül

Fekül, bitkilerin yumru kısımlarında enerji deposu olarak biriken nişasta bazlı organik bileşen.

Fazla geçirgen toprak

Fazla geçirgen toprak, kumlu tın ve kaba bünye yapısı nedeniyle suyu hızla alt katmanlara ileten zemin türü.

Fas köknarı

Fas köknarı, Anayurdu Kuzey Fas olan, Cezayir köknarına kıyasla daha geniş ve yassı iğne yapraklara sahip olan bir ağaç türü.

Fibrin

Fibrin, kanın pıhtılaşması sonrası ortaya çıkan, suda çözünmeyen ancak mide enzimleri tarafından rahatça sindirilebilen maddedir.

Falapa

Falapa, Meksika Andları'nda yetişen, sarımsı kökleri 3-7 cm kalınlığında yumrular şeklinde büyüyen ve bu yumrularında müshil etkili reçine barındıran sarmaşık familyasına

Fagosit

Fagosit, kan içinde yer alan ve inorganik veya organik parçacıkları kuşatarak sindiren özel gözelerdir.

Exobasidium

Exobasidium, bitkilerde uyuz hastalığına neden olan bazidiyal bir mantar cinsidir.

Excccntrus

Excccntrus, kınkanatlılar takımında yer alan, kızıl-sarı veya gri renkte, dik ve sık tüylü, kısa gövdeli küçük bir böcek türüdür.

Evcil ipekböceği kelebeği

Evcil ipekböceği kelebeği, pul kanatlılar takımında yer alan, Çin'den dünyaya yayılmış, kaba ve yumuşak pullu vücutlu, geniş kanatlı bir böcektir; tırtılları dut yaprakla

Ev sivrisineği

Ev sivrisineği, çift kanatlılar takımına dahil, ince ve uzun vücutlu, kanat kenarları saçaklı yapıda olan bir eklem bacaklı türüdür.

Esteraz

Esteraz, ester bağlarını hidroliz yoluyla parçalayan ve hidrolazlar sınıfında yer alan biyokimyasal katalizörlerdir.

Erusik asit

Erusik asit, şalgam, hardal ve keten tohumlarında gliserinli esterler halinde bulunan, havayla temas ettiğinde katılaşan doymamış bir karboksilli asittir.

Erodibilite

Erodibilite, toprakların erozyona karşı gösterdikleri direncin veya uğradıkları aşınmanın göreli düzeyini belirten bir ölçüttür.

Eritme peyniri

Eritme peyniri, bir veya birkaç peynir çeşidinin doğrudan ya da süttozu, tereyağı, krema gibi süt ürünleri eklenerek ve eritme tuzları ile özel teknikler kullanılarak eri

Erbezi

Erbezi, erkeklerde üreme organlarından biri olup halk arasında taşak veya testis olarak da bilinir. Skrotum adı verilen deri torbası içinde yer alan, oval biçimli iki bez