Gardensel Tarım Sözlüğü

Lös

Lös, kum ve kil tanelerinin rüzgâr etkisiyle taşınıp birikmesi sonucu oluşan, sertleşmemiş ve kalkerli tortul bir yapıdır.

Luehea

Luehea, ıhlamurgiller familyasına mensup, tropikal Amerika bölgesinde doğal olarak bulunan ve salkım şeklinde çiçekleri olan, yaklaşık 15 türü içeren ağaç cinsidir.

Lukulius

Lukulius, yaprakları çok iri, etli, koyu yeşil renkli ve oldukça lezzetli olan özel bir pazı çeşididir.

Lumen

Lumen, bitkisel hücrelerde protoplazmanın çekirdek ve sitoplazma gibi organeller dışında kalan, genellikle su, hava veya boşaltım maddeleri ile dolmuş olan iç boşluk alan

Lumnitzera

Lumnitzera, Combretaceae familyasına ait, tropik iklimlerde doğal olarak yetişen, almaşık yaprak düzenine sahip bir ağaç cinsidir.

Lunularia

Lunularia, Marchantiales takımına ait, üreme yapıları olan gemma kesitlerinin hilal veya yeniay şeklinde görüldüğü bir ciğeryosunu cinsidir.

Lübnan Meşesi

Quercus libani (Q. regia Lebanon Oak Q. tchihatchewii) Fagaceae

Lübnan sıracaotu

Scrophularia libanotica Boiss.

Lüferçiçeği

Lüferçiçeği, baklagiller ailesinden, san veya firfiri çiçeklere sahip olan, az ya da çok yatık saplı otsu bir bitki cinsidir.

Lyctus

Lyctus, reçine içermeyen ağaçlara zarar veren, kınkanatlılar takımına ait bir böcek cinsidir.

Lygeum

Lygeum, buğdaygiller familyasından, Akdeniz kıyı bölgelerinde doğal olarak yetişen, çok yıllık otsu bir bitki cinsidir.

Maaş

Aylık.

Mabea

Mabea, sütleğengillerden, kulakçıklı ve almaşık yaprakları bulunan, çiçekleri dalların ucunda salkımlar şeklinde açan, Brezilya ve Guyana'da 40 civarı türü bulunan bir ağ

Mabet Ağacı

Maidenhair Tree Ginko Ginkgo biloba Ginkgoaceae

Macar salamı

Macar salamı, kuşbaşı doğranmış etlerin tuz, renklendirici ve baharatlarla yoğrulup soğuk su eklenerek hamur kıvamına getirilmesiyle hazırlanan işlenmiş bir et ürünüdür.

Machaania

Machaania, Kökboyasıgiller familyasından, ağaç ya da ağaççık formunda, karşıt veya demet şeklinde yapraklara sahip, sarı ya da beyaz renkli salkım çiçekli tropikal Amerik

Machaerium

Machaerium, Baklagiller familyasından, tropikal Amerika bölgelerinde yetişen ve yaklaşık altmış tür içeren bir bitki cinsidir. Görünüm ve yapısal özellikleri itibarıyla d

Machilus

Machilus, Defnegiller familyasından, yaprak koltuklarında veya dal uçlarında yer alan salkım çiçekli, Asya'nın doğusundaki tropikal bölgelerde yayılmış bitki cinsidir.

Machr şekerpancarı

Machr şekerpancarı, sarkık yapraklara ve açık yeşil renge sahip, kökü uzun şekilli ve beyaz etli yüksek şeker oranlı bir çeşittir.

Macrosiphomla

Macrosiphomla, sarı veya beyaz renkte iri çiçeklere sahip bir sarmaşık türüdür.

Macur

Macur, kavun ve karpuz gibi meyvelerin taze ve yeni olgunlaşmış halini tanımlayan bir sözcüktür.

Maçi

Maçi, mısır tanelerinin koçandan ayrılması amacıyla kullanılan, şimşir ağacından yapılmış geleneksel bir el aletidir.

Maçuna

Ağır cisimleri veya eşyayı kaldırmak, indirmek veya aktarmak gibi hizmetlerde kullanılan denizde teknede veya karada tekerlekli olarak çalışabilen kaldırıcı alet, vinç.

Madagaskar ansı

Madagaskar ansı, anavatanı Madagaskar adası olan ve siyah renkle karakterize edilen bir arı ırkıdır.

Maddi Olmayan Duran Varlık

Herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve işletmenin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleştirilen giderler ile belli koşullar altında huku

Madımak

Yöresel Adı: Madımak

Madia

Madia, bileşikgiller familyasından, kurutucu özelliği olan yağı nedeniyle sabun yapımında kullanılan tohumları için Avrupa'da yetiştirilen bir bitki cinsidir.

Magallamak

Magallamak, tarım alanlarında kullanılan, toprağı çapalama işini ifade eden bir terimdir.

Magri

Magri, yılanbalığıgillerden olan, eti lezzetli ve iri yapılı bir balık türüdür.

Maguey

Maguey, Amerika kıtasında yetişen, saplarından şekerli sıvı, şarap ve ip hammaddesi elde edilen, yağlı yapılı bir bitkidir.

Mağaza

İçinde ticaret yapılan büyük dükkân, eşya ve zahire deposu.

Mağlak

Mağlak, sebze yetiştirilen alanlarda bölünmüş toprak parsellerini ifade eden tarımsal bir terimdir ve evlek kavramıyla eş anlamlıdır.

Mahal

Yer.

Mahcur

Kısıtlı. Hâkim tarafından hacir altına alınan kimse.

Mahcuz

Haczedilen, hacizli.

Mahçuz Mal

Kullanılması mahkeme kararı ile yasaklanmış mal.

Mahdut Mesuliyet

Ortakların alacaklılara karşı sorumluluğunu kendi hisseleri ile sınırlama.

Mahfuz

Saklı, muhafaza altına alınmış.

Mahfuz Liman

Kıyıdan denize doğru yapılan mendirek veya kıyı ile bağlı olmaksızın denizin ortasına yapılan dalgakıran tertibatlı liman.

Mahlep

Lucie’s Cherry İdris Prunus mahalep (Cerasus mahalep) Rosaceae

Mahlep

Yöresel Adı: Melem-Mehlep

Mahmude

Yöresel Adı: Bingöz Otu

Mahmuz pulu

Mahmuz pulu, binicilerin çizme veya potin topuklarına taktığı, hayvanı dürtmek ve hızlandırmak için kullanılan yıldız şeklinde demir parça.

Mahmuzçiçeği

Mahmuzçiçeği, Ballıbabagiller familyasına ait, karşılıklı dizilmiş yapraklara sahip, genellikle yoğun kokulu ve salkım halinde toplanmış mavi tonlarda çiçekler açan, yüzü

Mahmuzlu camgöz

Mahmuzlu camgöz, füze biçimli, üst sırt yüzgeci alttakinden uzun, karın kısmı hafif düz, iki sırt yüzgeci önünde diken mahmuzları olan, camgöz renkli gözlü, gri-kahvereng

Mahonya

Mahonia aquifolium Oregon Grape Berberidaceae

Mahra

Mahra, üzüm taşımacılığında kullanılan, ağzı geniş ve dibi dar tahtadan yapılmış bir sandık çeşididir.

Mahrukat

Yakılacak madde.

Mahsup

Hesap olunmuş, sayılmış. Bir alacağın borca sayılması suretiyle borcun tamamen veya kısmen kaldırılması.

Mahsül

Ürün.

Mak

Mak, turba katmanlarının ileri derecede parçalanmaya uğraması neticesinde meydana gelen organik yapıdaki toprak materyalidir.

Makarnalık Buğday

Tane rengi kırmızı veya kehribar sarısı, uzunca, sert ve camsı yapıda, ince kabuklu, proteince zengin irmik verimi yüksek durum cinsi buğday.

Makbuz

Alınan mal ya da para karşılığı verilen imzalı belge.

Makbuz Senedi

Emtia senetlerinden biri olan makbuz senedi, çeşitli türden malların kolayca devredilmesi amacı ile umumi mağazalar tarafından çıkarılan kıymetli evraktır.

Makedonya

İthal, kılçıksız, beyaz kavuzlu, verimli, kışa dayanıklı, ekmeklik kalitesi iyi, bin dane ağırlığı 40 gr. civarında olan bir ekmeklik kırmızı sert buğday çeşidi.

Makedonya Meşesi

Quercus trojana (Q. macedonia) Macedonia Oak Fagaceae

Makigiller

Makigiller, maymunlar takımına mensup, vücutlarından daha uzun kuyruklara, yumuşak kıllara ve iri gözlere sahip olan, çoğunlukla gece aktif olan memeli hayvanları kapsaya

Makimsiler

Makimsiler, maymunlar takımına ait, iri gözlü, yumuşak tüylü, uzun kuyruklu, tembel ve tırmanıcı özellikler gösteren gece aktif memeli alttakımıdır.

Maklora

Maklora, Dutgiller familyasına mensup, dikenli sürgünlere, ikievcikli çiçek yapısına ve portakal büyüklüğünde sarı renkli meyvelere sahip bir ağaç cinsidir.

Makro evrim

Makro evrim, sınıf, şube ve dal gibi büyük sistematik grupların ortaya çıkışına yol açan geniş çaplı evrimsel süreçleri ifade eder.

Maksimum

Değişen bir değerin varabileceği en yüksek değer.

Maksimum Garanti Edilmiş Miktar

Tanımı: Bütçe disiplinine ilişkin söz konusu sistemin aşırı üretim ile bozulmasını önlemek amacıyla arz talep dengesini sağlamaya yönelik bütçe dengeleyiciler oluşturulmu

Maksimum Kalıntı Seviyesi

ingilizcesi: Maximum Residue Level MRL

Maksimum sıcaklık

Maksimum sıcaklık, bir bitkinin büyüme sürecinin devam edebildiği en yüksek sıcaklık derecesidir.

Makta

Makta, ormanlık alanlarda ağaç kesimi gerçekleştirilecek bölgeyi ifade eden bir terimdir.

Makta Kesit Aleti

Makarnalık buğdaylarda züccaci tane tespitinde kullanılan ve buğday tanelerini enine kesen bir alet.

Mal

Mal (Goods)

Fiziksel, kimyasal, estetik, sosyo-psikolojik vb. özellikler taşıyan bir pazarlama bileşenidir.

Mal yeri

Mal yeri, hayvanların otlatılması amacıyla kullanılan sulak bölgeler ile çayırlıklardır.

Malafat

Malafat, erkek hayvanların cinsiyet organını ifade eden bir terimdir.

Malakan atı

Malakan atı, ana vatanı Kars ili olan ve çoğunlukla yağız donda görülen yerli bir at ırkıdır.

Malakatı

Malakatı, sürünün arkasından yürüyerek yeni doğmuş kuzu ve oğlakları toplayıp sürüye dahil eden çobanı tanımlayan bir terimdir.

Malanga

Malanga, özellikle koşu atları gibi atların beslenmesinde kullanılan, arpa ile saman karışımından hazırlanan yem çeşididir.

Malcolmia maritima

Malcolmia maritima, bahçe düzenlemelerinde toplu olarak dikilen veya kenar süsü amacıyla kullanılan dekoratif bitkilerdir.

Malçlama

Malçlama, toprak yüzeyindeki su kaybını önlemek amacıyla ekili alanların üzerine saman, plastik örtü veya bitki artığı gibi malzemelerin serilmesi işlemidir.

Maleic hydrazide

Maleic hydrazide, organik herbisitler grubundan, renksiz kristal katı halde bir kimyasaldır. Depolanan patates ve soğanlarda çimlenmeyi önlemek amacıyla kullanılır.

Malesherbiaceae

Malesherbiaceae, Parietales takımına ait, yaklaşık yirmi tür içeren iki çenekli bitkiler familyasıdır.

Mali Dayanışma İlkesi (OTP kapsamında)

Tanımı: Mali Dayanışma İlkesi, diğer iki ilke çerçevesinde uygulanacak olan ortak politika doğrultusunda yapılacak harcamaların, ortaklasa oluşturulan bir bütçeden ve AB

Mali Disiplin Mekanizması

Tanımı: OTP harcamalarının, Ekim 2002 Konsey Kararı ile belirlenen bütçe üst sınırlarını aşmamasını amaçlar. Üst sınırlar, güvence olarak, asıl tavanın 300 milyon Euro al

Mali Ekip Yardımcısı

ingilizcesi: Assistant to the Financing Team (AFT)

Mali Tablo

Bilânço, gelir tablosu, nakit akış tablosu, öz kaynaklar değişim tablosu, kar dağıtım tablosu ile bu tablolara ilişkin dip notları ve açıklamaları kapsayan tablo.

Mali Yıl

Devlet bütçesi için uygulanan yıl.

Mali Yönetici

ingilizcesi: Financial Manager (FiM)

Maliye

Ekonominin, gelir tahakkuk ve tahsili ile ödemeler ve vergiler konularını inceleyen bilim dalı.

Maliyet

Bir malın üretim giderlerinin toplamı.

Maliyet Analizi

Maliyetlerin kendilerini oluşturan maliyet unsurlarına ayrıştırılmasıdır.

Maliyet Bedeli

İktisadi bir kıymetin çeşitli üretim ve dağıtım dönemlerinde iktisap edilmesi ya da değerinin artırılmasına kadar o mala yapılmış olan harcamaların tümü.

Maliyet Değeri

Bir malın satın alınması ya da değerinin artırılması nedeniyle yapılan harcamaların toplamı.

Maliyet Koşulları

Bir malı üretmek için gerekli etmenlerin tümü.

Maliyete dayalı yöntem (Cost oriented method)

Malin maliyetine sabit bir yüzde ekleyerek perakende satış fiyatını belirleme yöntemidir. Maliyet artı fiyatlandırma olarak da bilinir.

Mallotus

Mallotus, sütleğengiller familyasına bağlı, tropikal bölgelerde yaklaşık yüz türü yetişen bir bitki cinsidir.

Malope

Malope, Ebegümecigiller familyasından, çiçekleri ebegümecini andıran, bahçelerde yetiştirmeye uygun, bir yıllık ömre sahip otsu bitki cinsidir.

Malt

Malt, bira üretiminde kullanılan, çimlendirildikten sonra özel kulelerde kurutularak kökleri ve filizleri temizlenmiş arpa ürünüdür.

Malta eriği

Eriobotrya japonica (Thunb.) Lindl.

Malta eriği

Eriobotrya japonica (Thunb.) Lindl.

Malta Eriği

Yöresel Adı: Yeni Dünya

Malta keçisi

Malta keçisi, anayurdu Malta adası olan, beyaz, sarı veya kırmızı tonlarında olabilen, uzun ve parlak kıllı, sarkık kulaklı, boynuzları gelişmemiş, sakalsız ve yüksek süt

Malta patatesi

Malta patatesi, yuvarlak şekilli ve orta büyüklükte bir patates çeşididir; ince kabuklu, gözleri derin olmayan, eti açık sarı renkte ve gevrek yapıdadır.

Maltepe kır

Maltepe kır, açık tarla koşullarında yetiştirilen, bodur yapılı ve sofralık tüketim amacına yönelik yerli bir domates çeşidi.

Maltepe sınk

Maltepe sınk, açık tarlalarda yetiştirilmeye uygun, taze tüketim için değerlendirilen sırık tipi bir domates çeşidi.